YOPISHQOQ-ELASTIK VA INERSION XOSSALI MURAKKAB MUHITLARNING MEXANIK XATTI-HARAKATLARINI TAHLIL QILISH

Авторы

  • Isomova Sabohat Islom qizi Автор

DOI:

https://doi.org/10.66493/qs11hy90

Ключевые слова:

Viskoelastik muhit, yopishqoqlik, deformatsion inersiya, SLS modeli, Maxwell modeli, Kelvin–Voigt modeli, retardatsiya, relaksatsiya, elastiklik moduli, differensial tenglamalar

Аннотация

Ushbu ishda murakkab, viskoelastik va yopishqoq-elastik-inersiyali muhitlarning mexanik xatti-harakatlarini tavsiflash uchun ikkifazali va uchfazali reologik modellar ishlab chiqildi. Tadqiqot davomida muhit tarkibidagi Nyuton suyuqligi, elastik qattiq zarrachalar va ularning kombinatsiyalari asosida deformatsion inersiya xossalari tahlil qilindi. Har bir fazaning hajmiy ulushi hisobga olinib, effektiv elastiklik moduli, yopishqoqlik koeffitsienti va deformatsion inersiya parametrlari aniqlandi. Shuningdek, Guk, Nyuton va deformatsion inersiya elementlari ketma-ket va parallel ulanadigan mexanik modellar qurildi, natijada retardatsion, relaksatsion va retardatsion-relaksatsion modellar ishlab chiqildi. Qurilgan modellar uchun kuchlanish–deformatsiya tenglamalari hosil qilindi, ularning vaqtga bog‘liqligi tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari murakkab reologik muhitlarning mexanik xatti-harakatini simulyatsiya qilish va sonli tahlil yordamida modellashtirishda amaliy qo‘llanilishi mumkin.

Библиографические ссылки

1. Астарита, Дж. Основы гидромеханики неньютоновских жидкостей: Пер. с англ. под ред. Ю.А. Буевича. М.: Мир, 1978. 310 с.

2. Айнола Л.Я., Коппель Т.Я., Ламб Ю.Ю. О критериях перехода ламинарной формы течения в турбулентную при разгонном движении жидкости в круглой трубе. Труды Таллин. политехн. ин-та, 1981, № 505, с.17-29.

3. Бибик, Е.Е. Реология дисперсных систем / Е.Е. Бибик. Л.: Химия, 1981. 172

4. Рейнер М. Деформация и течение. Пер. с англ. под ред. Л.В.Никитина. М.: Гостоптехиздат, 1963. 374 с.

5. Рейнер М. Реология. Пер. с англ. под ред. Э.И. Григолюка - М.: Наука, 1965. 324 с.

6. Рахматулин Х.А.Основы газодинамики взаимопроникающих движений сжимаемых сред. ПММ ТХХ, 1956, с.184-195.

7. Нигматуллин Р.И.Основы механики гетерогенных сред. М., Наука, 1978.

8. Умаров А.И., Расулов О.Я. Нестационарно раздельно-кольцевое движение одно- и двухфазных сред в цилиндрической трубе. ДАН УзССР, 1986, № 7, с.19-21.

9. Хусанов И.Н. Обобщенная модель вязко-инертно деформируемой среды. Узб. журнал Проблемы механики, № 1, 2008. с. 31-35

10. Afonso A.M.P. Further developments on theoretical and computational rheology. PhD Thesis, 2010

11. Alves M. A. Escoamentos de fluidos viscoelásticos em regime laminar: análise numérica, teórica e experimental. PhD thesis, FEUP, Porto, Portugal, 2004.

12. Ancey C. Introduction to Fluid Rheology. Notebook. Ecublens, CH-1015 Lausanne, Suisse. 2005

13. Askeland D.R., Fulay P.P., Wright W.J. The Science and Engineering of Materials. Cengage Learning (2011)

14. Chhabra R. P., Richardson J. F. Non-Newtonian flow and applied rheology. Butterworth-Heinemann, USA, 2008.

Опубликован

2026-10-14

Как цитировать

YOPISHQOQ-ELASTIK VA INERSION XOSSALI MURAKKAB MUHITLARNING MEXANIK XATTI-HARAKATLARINI TAHLIL QILISH. (2026). Zamonaviy iqtisodiyot va intellektual texnologiyalar, 1(1). https://doi.org/10.66493/qs11hy90